Geschiedenis

Ontstaan Hilversumsche Christelijke Oranje Vereniging. H.C.O.V.

De Hilversumsche Christelijke Oranje Vereniging (HCOV) werd opgericht in 1913. De confessionelen maakten zich zorgen om de tijd “waarin allerlei revolutionaire verenigingen en bonden (…) steeds brutaler en uitdagender hun vijandige gezindheid jegens Vorstenhuis en gezag toonden”. Een tegengeluid was dringend gewenst. Daarom vatten de heren C. Wilg van der Wal en W.C. Brink het plan op om een Hilversumse Oranjevereniging in het leven te roepen met als doel “te wijzen op Gods leiding in de geschiedenis van Vorstenhuis en volk, zodat de band versterkt zou worden die beiden verbindt.”De oprichting vond plaats op 24 februari van dat jaar in hotel Hof van Holland. Koninklijke goedkeuring volgde op 1 november 1913. De vereniging leidde van meet af aan een actief bestaan. Ter gelegenheid van het 500-jarig bestaan van Hilversum in 1924, toen koningin Wilhelmina en prinses Juliana op bezoek kwamen, vormden leden van de gymnastiekclub samen met de H.G.V. en R.K. Gymnastiek Vereniging Wilskracht een reusachtige letter W op het Sportpark. In 1925 volgde de oprichting van het Christelijk Muziekkorps onder leiding van C.H. Rijke, later de Christelijke Muziekvereniging Oranje Harmonie. Aanleiding was “het bedroevende feit dat van het bestaande ‘neutrale’ muziekcorps bij voorkomende passende gelegenheden zoo goed als geen nationale liederen werden gehoord.” In 1927 werd de muziekvereniging verzelfstandigd.

Vaandel

In 1923 kreeg de HCOV een eigen vaandel. Een kostbaar en zeer artistiek uitgevoerd geschenk, wel het mooiste van Hilversum en misschien ook wel van alle Christelijke Oranjeverenigingen in het land. Al vroeg in het bestaan van de vereniging werden in de Grote Kerk herdenkingsbijeenkomsten gehouden aan de vooravond van Koninginnedag, een traditie die tot op de dag van vandaag voortduurt. In de jaren vijftig en zestig waren er filmavonden en opvoeringen van toneelstukken, die steeds volle zalen trokken. Voor zover ons bekend is er vanaf het begin altijd een oranjereceptie gehouden tot ongeveer 2007. Deze activeit is toen gestopt, vanwege te weinig belangstelling. Het jaar daarop werd ter gelegenheid van het zilveren jubileum op 16 februari 1938 een feestelijke receptie gegeven in Gooiland met vele genodigden en toespraken. De HCOV heeft haar werk niet tevergeefs gedaan. Vermeldenswaardig is dat het oprichtingsjaar van de vereniging tevens het herdenkingsjaar van de 100-jarige zelfstandigheid van ons land was.

Neergang en doorstart

In de jaren vijftig nam het ledental af tot zo’n 400. Dat had tot gevolg dat het bestuur zich in 1959 in wanhoop tot de gemeente Hilversum wendde met de vraag om subsidie. Zij kreeg aanvankelijk geen gehoor, omdat uit de statuten van de vereniging geen ‘uitdrukkelijk cultureel karakter’ zou blijken. Haar doel, zoals omschreven in artikel 2, te wijzen op Gods leiding in de geschiedenis van vorstenhuis en volk, opdat de band versterkt worde, die beide te zamen bindt gaf aanleiding tot twijfels bij de raad. Een poging van de gemeente om subsidie te geven via het inmiddels opgerichte Hilversums Comité voor Nationale Volksfeesten, en tegelijk tot bundeling van krachten, strandde. Uiteindelijk kreeg de HCOV in de jaren zestig toch een jaarlijkse toelage van 500 gulden.Maar in die tijd ging het verder bergaf met de HCOV. Het hoofd van de Wilhelminaschool, J. Nieuwenhuis, deed zijn uiterste best om de zaak te redden. Met een groep jongeren werden toneelstukken ingestudeerd, die in Gooiland werden opgevoerd, maar het was niet voldoende. In 1969 werd het bestuur ontbonden. Het was de verdienste van M.N. Looije dat de vereniging in 1975 een doorstart kon maken. Direct werden de herdenkingsdiensten van 29 april in de Grote Kerk in ere hersteld. In de volgende jaren slaagde het bestuur erin steeds weer andere gerenommeerde koren en sprekers aan te trekken. De Oranje Harmonie was jaarlijks present en de kerk was steevast tot aan de nok gevuld met zo’n 500 mensen. Het ledental nam langzaam maar zeker toe; bij het 75-jarig bestaan waren het er 300. Er was duidelijk sprake van een nieuw elan. Voorzitter Looije zou later met veel plezier terugdenken aan de feestavonden voor leden en andere belangstellenden met muziek, zang, bingo en ook wel opvoeren van stukken door verschillende toneelverenigingen. Hoogtepunt was volgens hem het optreden van de Luchtmachtkapel in september 1987.Ook in de jaren tachtig roerde de vereniging de trom. De leden hieven op Koninginnedag het glas bij de firma Wildschut aan de Groest. Het jaarlijkse congres van de landelijke Bond van Oranjeverenigingen werd in 1981 in Hilversum gehouden. De HCOV organiseerde vol trots de bijeenkomst die plaatsvond in het Comenius College aan de Bisonlaan. En dan was er nog het 75-jarig bestaan van de vereniging. Dat werd op gepaste wijze gevierd met het jubileumconcert in de Zuiderkerk, met medewerking van de Oranje Harmonie en de Christelijke Koorvereniging Cantate Deo.

Tot de laatste snik

Na het aftreden van voorzitter H.G. van Wagtendonk in 2012 betrokken voormalig secretaris Ineke van Ginkel-van Noort en haar dochter Linda Scholten-van Ginkel de posten van voorzitter en penningmeester. “Anders was de HCOV nog voor haar 100ste verjaardag ter zielen gegaan. Iemand moest het doen. Er waren geen andere gegadigden”. Bij Ineke van Ginkel gaf het onvoorwaardelijk ‘Oranjegevoel’ de doorslag; ze heeft zelfs in haar eigen huis een klein Oranjemuseum ingericht. “Het geeft me voldoening en ik ga door tot de laatste snik.” Dochter Linda voelt de historie zwaar wegen. “De vereniging is al zo oud en al het werk dat de mensen vóór mij hebben gedaan, kun je niet zomaar weggooien.”Gelukkig is het bestuur sinds kort aangevuld met het algemeen bestuurslid dhr. H.M. KroonSinds de oprichting is de HCOV lid van de Christelijke Bond van Oranjeverenigingen in Nederland, die in 1994 samen met de Federatie van Oranjeverenigingen is opgegaan in de (Koninklijke) Bond van Oranjeverenigingen in Nederland. De KBOV telt inmiddels ruin 400 lokale leden. Volgens Ineke van Ginkel hebben destijds nogal wat christelijke Oranjeverenigingen de C uit de naam verwijderd. Zij is dat echter niet van plan. Hij staat er al sinds 1913 in en het levert je misschien tien nieuwe leden op, maar net zoveel of misschien wel meer gaan eraf. De tijden zijn veranderd, het bestuur is klein en doet wat het kan. Echtgenoot Dolf van Ginkel houdt de ledenadministratie bij en zijn vrouw en dochter bekommeren zich om het cluborgaan Oranje Contact, dat reeds 34 jaargangen telt en zo mogelijk ieder kwartaal verschijnt. Inmiddels zijn de voornaamste taken beperkt tot het organiseren van de herdenkingsbijeenkomst in de Grote Kerk, aan de vooravond van Koningsdag (voorheen Koninginnedag) en deelname aan de kranslegging bij het Rosarium bij de dodenherdenking op 4 mei. Voor de voorzitter zijn de herdenkingsbijeenkomsten echte hoogtepunten. Aan het honderdjarig bestaan van de vereniging werd bescheiden aandacht besteed. “We zijn blij dat we nog bestaan.“De vereniging telt helaas nog maar ongeveer tachtig leden. “Zo’n vier jaar geleden waren er nog tweehonderd” weet mevrouw Van Ginkel, die al 25 jaar in het bestuur zit. ”Het ledenbestand bestaat voornamelijk uit ouderen. Ze overlijden of verhuizen en er komen helaas geen jongeren bij.” Het tweetal deed er anders genoeg aan. Linda opende een Facebook-pagina met verenigingsnieuws. (www.facebook.com/hilversumsechristelijke.oranjevereniging). Ook trad de HCOV diverse malen naar buiten, onder meer via deelname aan de Oranje-tentoonstelling ‘Wij hebben een koning!’ afgelopen voorjaar in Museum Hilversum en zijn acte de présence tijdens de opening van de tentoonstelling ‘Leven met Oranje’ in het Instituut voor Beeld en Geluid. Over het honderd jaar oude vaandel, met gouden tressen en ingewikkelde borduursels, luidde het bestuur onlangs de noodklok. “Het geld voor de restauratie, tweeduizend euro zit niet in kas. We zijn nog op zoek naar een oplossing en hopelijk komt die binnenkort.”Het is de hartelijke wens van het bestuur dat hun inzet voor de Oranjevereniging wordt beloond, en dat volgend jaar in deze krant vermeld kan worden dat er weer een bloeiende Oranjevereniging is.